Affiliation
Admission 2025-26
#

श्री गुलाब शंकर दुबे

सहायक प्रवक्ता (साहित्य)

काव्यशास्त्रीय-ध्वनिसिद्धान्तस्य परमालम्बनं वैयाकरणानां स्फोटादिनाक् सिद्वान्त - मौलिकमिति द्योतयन् पढे-पढे ध्वनिवादिनामानन्दवर्धनाभि नवगुप्तमम्मटादीनां वाग्गुम्फो विजृम्भते । ध्वन्यालोकीय - प्रथमपद्य एव "काव्यस्यात्मा ध्वनिरिति बुधै " रिति भागे बुधैरिति पदेन ध्वनि प्रथम - निरुपकाणां वैयाकरणानामेव ध्वननं कृतमिति प्रतीयतेऽस्माकं मते । ध्वनिकारेण आचार्यानन्दवर्धे नेन ध्वनि-लक्षणं लक्ष्यता ध्वन्यालोके निरवोचि यवार्यः शब्दौ वा तमर्थमुपसर्जनी कृतस्वार्थो । पर्दछ्यस्य व्यङ्क्तः काव्य- विशेषः स ध्वनिरिति सूरिभिः कथितः ।। अस्मिन् ध्वनिलक्ष‌के पये "सूरिभिः कथितः" रति परति व्याठ्यां कुर्वता (वृत्तिकारेण) आनन्दवधनेन स्पष्मेव विद्योग्विं यद ध्वनि - सिद्धान्तस्य मूलभूमिनियतमेव शब्दागम - महार्णव - पारगामिभिवैयाकरणे बरराताय पूर्वमेव प्राणायि, तथा च ध्वनिसिद्धान्तोऽयं न यथा तथा द्विती पञ्झु‌षैर्वा विद्याभ्यासिभिर्यशस्कामैः प्रकल्पितः कश्चन नादविशेषः